بررسی ترتیبات امنیتی در خلیج فارس

بررسی ترتیبات امنیتی در خلیج فارس

نظام امنیتی خلیج‌فارس
ترتیبات امنیتی خلیج فارس
ترتیبات امنیتی منطقه خلیج فارس
بررسی ترتیبات امنیتی منطقه خلیج فارس
ترتیبات امنیتی منطقه خلیج فارس
سیر تحولات امنیتی منطقه خلیج فارس
تحولات امنیتی منطقه خلیج فارس
پایان نامه ترتیبات امنیتی در خلیج فارس

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی

بررسی ترتیبات امنیتی در خلیج فارس

(1970 تا 1990)

 

 

چکیده:

خلیج فارس همواره در طول تاریخ خود جاذبه هایی داشته است که مورد توجه دیگران قرار می گرفت. این جاذبه ها در طی تاریخ متغیر بوده است. زمانی که تجارت و بازرگانی در رأس اولویت های دیگر کشورها بود خلیج فارس آنقدر ثروت و بازار مصرف داشت که مورد طمع دیگران قرار گیرد و سپس اروپائیان را یکی پس از دیگری روانه منطقه سازد و بعضی کشورهای منطقه خلیج فارس را صحنه تاخت و تاز و رقابت برای تسلط بر منطقه قرار دهند. 

 

کشف ثروتهای بیکران و افسانه ای هند اهمیت خلیج فارس را دو چندان کرد و این بار علاوه بر موقعیت تجاری و بازرگانی خود، خلیج فارس به یک موقعیت استراتژیک و معبر آسان دسترسی به هند و حفاظت از آن تبدیل گشت. تا جائیکه بخشی از دوران طولانی رقابت ها در منطقه خلیج فارس بخاطر حفاظت و امنیت شبه قاره هند بود.

در طی نیمه دوم قرن 19 عامل دیگری بر اهمیت خلیج فارس افزود و بار دیگر نظر همگان را متوجه این منطقه ساخت. این عامل کشف ذخائر عظیم نفتی از یک طرف و وابستگی روز افزون دنیای صنعتی به این ماده حیاتی از طرف دیگر بود به طوری که تمامی دنیا را درگیر موضوعات امنیتی خلیج فارس کرد و همچنان که وابستگی به نفت بیشتر می شد حساسیت نسبت به تحولات و حتی سیاست گذاریها در این منطقه بیشتر می گردید.

 

این وابستگی زمانی روشنتر می گردد که بدانیم خلیج فارس با 565 میلیارد بشکه ذخائر نفتی، 63% کل ذخائر شناخته شده نفتی را در دل خود جای داده است. خلیج فارس علاوه بر نفت به لحاظ ذخائر گازی نیز دارای اهمیت است؛ به طوری که دارای7/30 تریلیون متر مکعب ذخیره گازی است که معادل 5/28% کل ذخائر کشف شده گاز طبیعی جهان است.

 

تحولات دنیا در دوران کنونی بر ارزش منطقه روز بروز می افزاید و این تحولات را می توان اول در زمینه جانشینی انرژی مورد بحث قرار داد. باید گفت دنیا تا کنون به یک جایگزین ارزان که توان رقابت با نفت را داشته باشد دست نیافته است و لااقل تا چند دهه دیگر چنین خواهد بود. دوم اینکه در زمینه تناسب بین رشد جمعیت و میزان کشف انرژی، این تناسب هر چه بیشتر به زیان انرژی پیش می رود به طوری که سالانه حدود 80 میلیون نفر به جمعیت دنیا افزوده می شود و این افزایش جمعیت به معنای افزایش مصرف انرژی است، و افزایش انرژی با نرخ رشد جمعیت حتی با تکنولوژیهای پیشرفته غیر قابل تصور است. سوم اینکه این ماده حیاتی در بقیه جاهای دنیا به سرعت در حال اتمام است و یا اینکه هزینه کشف و استخراج آن بسیار بالاست، در حالیکه در منطقه خلیج فارس این ماده نفتی به وفور و به آسانی بدست می آید و همین عامل علاقمندی به دسترسی به منابع نفتی منطقه را افزایش می دهد. 

 

 

 

کلمات کلیدی:

خلیج فارس

نظام امنیتی

امنیت منطقه ای

تحولات امنیتی خلیج فارس

 

 

 

مقدمه:

هدف این تحقیق بررسی تلاشهایی است که از دهه  70 م. تا زمان حال برای ایجاد سیستمهای امنیتی در منطقه صورت گرفته است. در این بررسی سعی شده است بنا به موقعیت و شرایط زمانی عوامل دخیل در امنیت خلیج فارس روشن گردد و در این راستا نقش عوامل داخلی و خارجی دخیل در امنیت و در حقیقت گستره موضوعات امنیتی خلیج فارس روشن گردد. با این هدف که نقش عوامل فرامنطقه ای و ارتباط آنها با عوامل درون منطقه ای در ایجاد یک سیستم منطقه ای مورد بررسی و تحقیق قرار گیرد. به عبارت دیگر این تحقیق میزان تاثیر گذاری قدرتهای خارجی بر تحولات امنیتی خلیج فارس را مورد بحث قرار می دهد و در هر کدام از سیستمهای امنیتی که طی دهه های70 و80 م. شکل گرفته است به نحوه دخالت عامل خارجی، ارتباط آنها با کشورهای منطقه، دل نگرانی های آنها، و تلاش برای ایجاد یک سیستم امنیتی و خصوصاً نقش کشورهای منطقه در ایجاد این نظام امنیتی پرداخته می شود. اصلی ترین موضوع بحث، دلایل ناکامی و فروپاشی طرحهای امنیتی در منطقه است که علیرغم احساس نیاز منطقه به این سیستم امنیتی، چرا این طرحها هیچکدام نتوانسته اند امنیت منطقه را برقرار سازند و هر گاه با بحران یا خطری جدی روبرو شده اند ناکارآمدی خود را نشان داده اند و در حقیقت هر کدام از این نظامها به محض برخورد با اولین بحران و تهدید بلافاصله فروپاشیده و زمینه ظهور یک نظام امنیتی دیگر را مهیا کرده است.

 

در راستای فرضیه تحقیق که دلیل شکست این طرحها را فقدان ساختارهای ملی، و شکاف و رقابتهای منطقه ای دانسته که باعث شده اند تا عوامل مداخله گر در سیستم بر محور قدرت هژمون سرنوشت امنیت منطقه را در طول دوره مد نظر رقم بزنند،  بحث خواهد شد که چون بازیگران دخیل در موضوع امنیت خلیج فارس هر کدام از نظر درونی پیشاساختاری بوده و از نظر منطقه ای نیز با انبوهی از رقابتها و شکافها نسبت به واحدهای اطراف خود روبرو هستند و همچنین با دیدگاهها و اهداف و تلقی متفاوتی از مفهوم تهدید دور هم جمع می شوند و این امر هم ناشی از یک ضرورت فوری است، به همان میزان که فهم و تلقی آنها از تهدید و خطر بر اثر فروکش کردن تب بحران تغییر می یابد سیستم به فروپاشی نزدیک می شود و ایجاد یک سیستم امنیتی منطقه ای موفق را مشروط به شناسایی دقیق خطرات و منابع ناامنی در منطقه توسط بازیگران ذینفع در چارچوب امنیت خلیج فارس می دانیم.

 

 

 

 

فهرست مطالب

فصل اول:کلیات

طرح مسأله 8

علل انتخاب موضوع 10

ادبیات موجود 10

سوال اصلی تحقیق 10

سوالات فرعی 11

مفروض(های) تحقیق 11

فرضیه(های) تحقیق 11

مفاهیم 11

روش تحقیق 12

سازماندهی تحقیق 12

موانع تحقیق 16

 

فصل دوم: مباحث تئوریک امنیت و چارچوب نظری تحقیق

بنیانهای مفهومی و تئوریک امنیت 18

تعریف امنیت 19

نظامهای امنیتی  19

ویژگیهای امنیت 21

الف)تجزیه ناپذیری امنیت 21

ب) ذهنی بودن امنیت 22

رهیافت امنیتی 24

 الف) دیدگاه رئالیسم نسبت به امنیت 25

 ب)رهیافت ایده آلیستی یا لیبرالیستی امنیت 26

  ابعاد داخلی امنیت 27

 ابعاد اقتصادی امنیت 28

 ابعاد زیست محیطی امنیت  30

 دیدگاه سوم درارتباط با امنیتintegrated approach   31

 استراتژیهای امنیتی 32

استراتژیهای امنیتی بعد از جنگ سرد 33

مکاتب امنیتی بدیل برای امنیت خلیج فارس 34

چارچوبهای آلترناتیو 36

آیا پیوند های چند جانبه صلح و ثبات را تضمین می کند؟ 43   

اقدامات امنیتی  46

دستور کار جدید 55 

 

فصل سوم: سوابق طرحهای امنیتی

نظام امنیت ایرانی  66

نظام امنیتی انگلستان یا دوران صلح بریتانیایی 66

تحولات مفاهیم امنیتی و طرح های امنیت منطقه ای 67  

پیمان بغداد 70

تشکیل سنتو 72

تحولات دهه 60 و خروج بریتانیا از خلیج فارس 72

سیستم امنیت دو ستونی(دکترین نیکسون- کسیسنجر)   75

موانع تحقق اهداف دکترین نیکسون 77

پایان سیستم امنیت دو ستونی نیکسون 78

دکترین کارتر 79

ارزیابی دکترین کارتر 82

دکترین ریگان(سیاست اتفاق نظر استراتژیک) 83

سیستم امنیتی شورای همکاری خلیج فارس 85 

تشکیل شورای همکاری خلیج فارس 89

اهداف و مضامین شورا 90

اهداف اقتصادی 90

اهداف امنیتی شورا. 91

سیاست خارجی شورا 92

اول:جنگ ایران و عراق 92

دوم: بحران کویت 92

دلایل ضعف و ناتوانی شورا 93

 الف) دلایل ضعف شورا از بعد تئوریک  93                                                                

   ب) موانع عملی فراروی شورا 96

1 – عدم فراگیری شورا   96

2- اختلافات ارضی و مرزی بین اعضاء 98

3- ناتوانی شورا ناشی از ضعف نظامی 99

بحران اول و دوم خلیج فارس  99

بیانیه دمشق و طرح امنیتی 2 + 6 100

انگیزه ها و اهداف طراحان سیستم امنیتی 2 + 6 103

1– آمریکا 103

2- اهداف کشورهای عربی از شرکت در طرح2+6 104

بررسی دلایل ناکامی طرح امنیتی 2 + 6 104

طرحهای امنیتی دو جانبه 109

نقش و هدف آمریکا 110

اقدامات عملی برای استقرار سیستم 112

ارزیابی طرح امنیتی دو جانبه 112

نگاه برون منطقه ای به عنوان آخرین آلترناتیو (تجربیات تاریخی) 114

 

فصل چهارم: بررسی نقش ساختارها و ظرفیتهای داخلی کشورهای حاشیه خلیج فارس در پیدایش طرحهای امنیتی در منطقه خلیج فارس

1 – شکافهای سیاسی و اجتماعی(طبقه متوسط جدید)   123

2 – تضاد های فرهنگی 124

3 – معضلات نسل جوان  126

4 – بحران مهاجرت 127

5 – جنبش های سیاسی– مذهبی 129

اساس مشروعیت در دولتهای عربی حوزه خلیج فارس 133

فصل پنجم: بررسی نقش عوامل منطقه ای در ظهور و سقوط طرحهای امنیتی در منطقه خلیج فارس

مباحث مربوط به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس 145

الف) تهدیدات مشترک متوجه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس 145

1- تهدیدات ناشی از بافت جمعیتی ناهمگون 145

2-  بحران مشروعیت و هویت 148

تهدیدات خاص متوجه هر کدام از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس 156

عربستان سعودی 156

کویت 157

امارت عربی متحده 158

قطر، بحرین، عمان 160

مباحث مربوط به ایران و عراق 160

1) ایران  .160

الف) تهدیدات اقتصادی 160

ب) تهدیدات سیاسی 161

ج) تهدید ناشی از حضور بیگانگان در منطقه. 162

2 ) عراق 165

انقلاب اسلامی ایران به عنوان عامل همگرایی و واگرایی 166

 مشکل کشورهای منطقه در ایجاد یک سیستم امنیت منطقه ای 170

 

فصل  ششم: بررسی نقش عوامل فرا منطقه ای در پیدایش و تداوم نظامهای امنیتی در منطقه خلیج فارس

آمریکا 180

تلقی آمریکا از مفهوم تهدید 184

برنامه کمکهای امنیتی به کشورهای خلیج فارس  186

نیروی واکنش سریع آمریکا و عملکرد های آن 189

اتحاد جماهیر شوروی 192

دکترین برژنف و امنیت خلیج فارس 193

مصر 194 

سوریه 196

منابع  198

سخن پایانی؛ تحلیلی بر عدم موفقیت طرحهای امنیتی در منطقه خلیج فارس 200

کتابشناسی تحقیق  211 

 

 

 

 

 

پیامدها و عوارض فشارهای عصبی و روانی در فرد و سازمان و راهکارهای مقابله با آن

پیامدها و عوارض فشارهای عصبی و روانی در فرد و سازمان و راهکارهای مقابله با آن کلمات کلیدی : فشارهای عصبی سازمانی منابع و عوامل فشارهای عصبی پیامدهای فشارهای عصبی و روانی عوارض فشارهای عصبی و روانی استرس و فشارهای…

ادبیات نظری و پیشینه تجربی اضطراب کودکان

ادبیات نظری و پیشینه تجربی اضطراب کودکان کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه اضطراب کودکان مبانی نظری اضطراب کودکان پیشینه تحقیق اضطراب کودکان پیشینه داخلی اضطراب کودکان پیشینه خارجی اضطراب کودکان پیشینه پژوهش اضطراب کودکان پیشینه نظری اضطراب کودکان…

بررسی عوامل موثر در ساختن یک استخر پرورش ماهی

بررسی عوامل موثر در ساختن یک استخر پرورش ماهی پرورش ماهی استخر پرورش ماهی طراحی و ساخت مزارع آبی بررسی عوامل موثر در ساختن یک استخر پرورش ماهی دانلود پروژه شیلات دانلود پروژه رشته شیلات رفتن به سایت اصلی دانلود…

سیستم شخصی سازی شده در آموزش الكترونیكی

سیستم شخصی سازی شده در آموزش الكترونیكی مدلسازی فراگیر elearning آموزش الكترونیكی electroniclearning سیستمهای ابر رسانه تطبیقی سیستم شخصی سازی شده سیستم همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فایل فروش فایل fileina فروشگاه فایل خرید مقاله و تحقیق آی…

سیستم قاب سبک فولادی و مقاسه آن با سیستم های اسکلتی فلزی و بتنی

سیستم قاب سبک فولادی و مقاسه آن با سیستم های اسکلتی فلزی و بتنی سازه سازه فولادی دانلود مقاله سازه فولادی سبک دانلود مقالات مهندسی عمران دانلود مقاله سیستم قاب سبک فولادی LSF چیست دانلود مقاله LSF دانلود مقاله سیستم…

جایگاه عدالت در اسلام و اهمیت و تاثیرات آن در سازمانها

جایگاه عدالت در اسلام و اهمیت و تاثیرات آن در سازمانها کلمات کلیدی : ابعاد عدالت سازمانی عدالت سازمانی اسلامی ضرورت عدالت سازمانی پیامدهای سازمانی عدالت دانلود پایان نامه عدالت سازمانی پایان نامه در مورد عدالت سازمانی تاثیرات عدالت سازمانی…

تخفیف مجازات اطفال در نظام کیفری ایران

تخفیف مجازات اطفال در نظام کیفری ایران مجازات اطفال تخفیف مجازات اطفال کیفیات مخففه قضایی تعریف کیفیات مخففه کیفیات مخففه در قانون جدید کیفیات مخففه در قانون مجازات اسلامی تخفیف در جرایم غیرقابل گذشت تخفیف مجازات در جرایم قابل گذشت…

بررسی خصوصیات عایق های مایع و کاربرد آنها در در برق قدرت

بررسی خصوصیات عایق های مایع و کاربرد آنها در در برق قدرت عایق های مایع شکست در عایق های مایع عایق های مایع در برق قدرت خصوصیات فیزیکی و شیمیایی عایق های مایع اثر نوع ولتاژ در ترکیب عایقها تغییرات…

مدلهای مدیریت دانش و بررسی نقش عوامل مختلف در الگوهای آن

مدلهای مدیریت دانش و بررسی نقش عوامل مختلف در الگوهای آن مدلهای مدیریت دانش زیرساختهای مدیریت دانش مبانی زیرساخت مدیریت دانش مولفه های زیر ساختی مدیریت دانش عوامل مؤثر در مدیریت دانش پایان نامه مدیریت دانش پایان نامه مدلهای مدیریت…

بررسی نظریه علما در مورد ورشکستگی در حقوق تجارت بین الملل

بررسی نظریه علما در مورد ورشکستگی در حقوق تجارت بین الملل ورشکستگی حقوق تجارت بین الملل دانلود مقاله حقوق ورشکستگی در حقوق تجارت بین الملل بررسی نظریه علما حقوق در مورد ورشکستگی رفتن به سایت اصلی بررسی نظریه علما در…

تاریخچه،خواص،مزایا و معایب زئولیت

تاریخچه،خواص،مزایا و معایب زئولیت خواص زئولیت مزایا زئولیت تاریخچه کشف زئولیتها طبقه بندی زئولیتها محیطهای پیدایش زئولیتها ذخایر زئولیت در ایران معایب زئولیتهای طبیعی دانلود مقاله زئولیت مقاله در مورد زئولیت رفتن به سایت اصلی دانلود مقاله رشته شیمی تاریخچه،خواص،مزایا…

رشد و توسعه شهرنشینی در ایران و پیامدهای مربوطه

رشد و توسعه شهرنشینی در ایران و پیامدهای مربوطه شهرنشینی توسعه انسانی آسیبهای اجتماعی تولید ناخالص داخلی پیامدهای شهرنشینی رشد و توسعه شهرنشینی در ایران توسعه شهر نشینی و پیامدهای آن درایران دانلود پایان نامه علوم اجتماعی دانلود پایان نامه…

بررسی جنبه های مختلف ابطال رای داوری

بررسی جنبه های مختلف ابطال رای داوری ابطال رای داوری جنبه های مختلف ابطال رای داوری موارد ابطال رأی داوری قواعد دادرسی حاکم بر دعوای ابطال آثار قواعد دادرسی حاکم بر دعوای ابطال دانلود پایان نامه ابطال رای داوری تأثیر…

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش فشار عصبی

چارچوب نظری و پیشینه پژوهش فشار عصبی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه فشار عصبی مبانی نظری فشار عصبی پیشینه تحقیق فشار عصبی پیشینه داخلی فشار عصبی پیشینه خارجی فشار عصبی پیشینه پژوهش فشار عصبی پیشینه نظری فشار عصبی ادبیات…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق در مورد تاب آوری روانشناختی 50 صفحه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق در مورد تاب آوری روانشناختی 50 صفحه کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه تاب آوری مبانی نظری تاب آوری پیشینه تحقیق تاب آوری پیشینه داخلی تاب آوری پیشینه خارجی تاب آوری پیشینه پژوهش تاب…

پایان نامه میل به طلاق و عوامل موثر بر آن

پایان نامه میل به طلاق و عوامل موثر بر آن کلمات کلیدی : دام های روانی طلاق عواقب و پیامد های طلاق عوامل موثر بر میل به طلاق نظریه های مرتبط با طلاق پایان نامه طلاق و میل به طلاق…

پاورپوینت اصطلاحات مدیریت استراتژیک

پاورپوینت اصطلاحات مدیریت استراتژیک دانلود پاورپوینت اصطلاحات مدیریت استراتژیک تعریف مدیریت استراتژیک اصطلاحات مدیریت استراتژیك فرآیند برنامه ریزی استراتژیك تدوین استراتژی اجرای استراتژی، ارزیابی استراتژی اصطلاحات مهم در برنامه ریزی استراتژیك استراتژیست الگوی جامع مدیریت استراتژیك دامهای مدیریت استراتژیك استراتژی…

بررسی و تشریح اجزای توسعه منابع انسانی

بررسی و تشریح اجزای توسعه منابع انسانی توسعه منابع انسانی توانمند سازی کارکنان اجزا توسعه منابع انسانی توسعه شایستگی های کارکنان تبادل و تسهیم اطلاعات با کارکنان رویکردهای توانمند سازی کارکنان شاخص های توانمند سازی کارکنان پایان نامه توسعه منابع…

پایان نامه سیستم های مانیتورینگ و اسکادا

پایان نامه سیستم های مانیتورینگ و اسکادا کلمات کلیدی : سیستم های مانیتورینگ و اسکادا رفتن به سایت اصلی پایان نامه سیستم های مانیتورینگ و اسکادا به تعداد 155 صفحه pdf فهرست : مانیتورینگ و اتوماسیون صنعتی شبکه های صنعتی سیستم…

پرسشنامه اثر بهبود روابط مدیر ارتباط با مشتری در خلق رضایت و اعتماد مشتریان ارزنده بانکداری جامع

پرسشنامه اثر بهبود روابط مدیر ارتباط با مشتری در خلق رضایت و اعتماد مشتریان ارزنده بانکداری جامع پرسشنامه بهبود روابط مدیر ارتباط با مشتری پرسشنامه خلق رضایت و اعتماد مشتریان رفتن به سایت اصلی دانلود پرسشنامه پایان نامه رشته مدیریت پرسشنامه اثر بهبود روابط…

پاورپوینت سفالوسپورین ها

پاورپوینت سفالوسپورین ها پاورپوینت سفالوسپورین ها رفتن به سایت اصلی پاورپوینت سفالوسپورین ها به تعداد 15 اسلاید قابل ویرایش جهت ارائه و کنفرانس مناسب اساتید و دانشجویان ارشد و دکتری علوم پزشکی   شامل مباحث: تقسیم بندی مواد مصرف عوارض…

پاورپوینت بانكداري راستین

پاورپوینت بانكداري راستین کلمات کلیدی : پاورپوینت بانكداري راستین بانكداري راستین اصول بانکداری راستین تعريف بانک مشارکت در سود و زیان راستین محصولات بانكداري مشارکت در سود و زیان راستین PLS ساختار بانكداري مشارکت در سود و زیان راستین PLS…

پاورپوینت فصل سوم کتاب مدیریت رفتار سازمانی تألیف دکتر زهرا برومند با موضوع کاربرد رهبری

پاورپوینت فصل سوم کتاب مدیریت رفتار سازمانی تألیف دکتر زهرا برومند با موضوع کاربرد رهبری کلمات کلیدی : پاورپوینت پاورپوینت فصل سوم کتاب مدیریت رفتار سازمانی تألیف دکتر زهرا برومند با موضوع کاربرد رهبری پاورپوینت کاربرد رهبری فصل سوم کتاب…

مبانی نظری تأثیر یادگیری سازمانی بر عملکرد شرکت های کوچک و متوسط استان اردبیل

مبانی نظری تأثیر یادگیری سازمانی بر عملکرد شرکت های کوچک و متوسط استان اردبیل یادگیری سازمانی پویایی محیطی عملکرد سازمانی مبانی نظری تأثیر یادگیری سازمانی بر عملکرد سازمانی تأثیر یادگیری سازمانی بر عملکرد شرکت های کوچک و متوسط رفتن به…

بررسی مصورسازی و نقاشی در ایران پس از اسلام

بررسی مصورسازی و نقاشی در ایران پس از اسلام نقاشی در ایران نقاشی پس از اسلام نگارگری تاریخچه نگارگری تاریخچه نگارگری در ایران دانلود پایان نامه مصورسازی بررسی پیشینه نگارگری در ایران نگارگری پس از اسلام رفتن به سایت اصلی…

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *