بررسی مفهوم ابهام و لزوم رفع آن از مورد معامله

بررسی مفهوم ابهام و لزوم رفع آن از مورد معامله

ابهام در معامله
ابهام در مورد معامله
رفع ابهام از مورد معامله
لزوم رفع ابهام از مورد معامله
ابهام و لزوم رفع آن از مورد معامله
ابهام در مورد معامله و لزوم رفع آن
پروژه ابهام در مورد معامله
پایان نامه ابهام در مورد معامله

رفتن به سایت اصلی

دانلود رساله دكتری رشته الهیات و معارف اسلامی گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی (Ph.D.)

بررسی مفهوم ابهام و لزوم رفع آن از مورد معامله

 

 

چکیده‌:

    مجموعه‌ی حاضر، پژوهشی در موضوع «ابهام در مورد معامله و لزوم رفع آن» است. ابهام در مورد معامله، علت و منشأ های گوناگونی دارد، در اغلب موارد به این است كه طرف قرارداد، تصور درستی از موضوع تعهّد نداشته باشد. البتّه مقصود آن نیست كه موضوع عقد، از هر جهت مجهول باشد زیرا كمتر موردی یافت می شود كه طرف قرارداد، هیچگونه شناختی از آنچه كه دریافت می كند، نداشته باشد. بلكه آنچه كه بیشتر مورد گفتگو است، مجهول نسبی است. یعنی مورد معامله از یك جهت معلوم و از برخی جهات دیگر، مجهول باشد.از سوی دیگر، وقتی می گوییم علم به مورد معامله، شرط درستی قرارداد است، مقصود آن نیست كه موضوع تعهد باید از همه ی جهات، حتی آنچه كه از دید دو طرف، بی اهمّیّت است، معلوم باشد! چرا كه احاطه كامل به مورد معامله (معلوم مطلق) حتّی برای مالك آن نیز اغلب، غیرممكن است پس باید دید كدام مجهول نسبی، موضوع تعهد قرار می گیرد و كدامیك از ویژگیهای مورد معامله باید مشخص شود تا قرار داد از حالت غرری بودن، خارج گردد؟

 

    ابهام در مورد معامله، صور گوناگونی را شامل می شود: گاهی ذات مورد معامله و زمانی، مقدار و یا سایر اوصاف مورد معامله مجهول است و گاهی نیز اصل وجود یا امكان دستیابی به موضوع تعهّد، مورد تردید می باشد و گاهی موضوع تعهّد بین دو یا چند شی ء معلوم مردّد می باشد و بالاخره گاهی ابهام، ناشی از جهل و اشتباه متعاملین است كه ممكن است اراده و قصد آنها را تحت تأثیر خود قرار دهد.اگرچه ابهام در مورد معامله به معنای خاص اش، منحصر به جایی است كه ذات مورد معامله و مقدار یا اوصاف آن، مجهول باشد، امّا در معنای عام خود – همانگونه كه بیان شد – دارای مصادیق گوناگونی است كه در هر مورد، برای رفع آن باید اقدام مقتضی را به عمل آورد تا معامله غرری نگردد، آنچه که موضوع بحث این نوشتار است، معنای خاص آن می‌باشد. هر چند که در لزوم رفع ابهام به حدیث نبوی غرر استناد می شود ولی شایان ذکر است که غرر در معانی بسیاری استعمال شده و بسیاری از آنها مناسب مقام نیست و حتی از مسأله‌ی اصلی، اجنبی است! و سر انجام آنچه که از این اختلاف آرا در معنای غرر، مهمتر به نظر می رسد، بازتاب عملی این تشتّت آرا، در چگونگی رفع ابهام از مورد معامله است.

 

 

     چنانکه برخی گفته‌اند: حدیث غرر مربوط به کمیات است پس در رفع ابهام از اوصاف، نمی توان به آن استناد کرد! بلکه روایات بیع سلف با الغای خصوصیت ملاک عمل خواهد بود. بر این اساس و با توجه به اینکه اغلب احکام معاملات، از احکام امضایی است که در آنها، شارع مقدس، جز در اندک مواردی، عرف رایج عقلا را در باب معاملات، مورد تأیید و امضا قرار داده است؛ چنین به نظر می‌رسد که بهترین دلیل بر لزوم رفع ابهام از مورد معامله، همان سیره و بنای عقلا است که در هر عصری، متناسب با عرف رایج ایشان، شیوه‌ی رفع ابهام در هر مورد نیز تبیین می‌گردد.ابهام در مورد معامله، در سرنوشت آن و وضعیّت عقد و انشای آن و سرانجام روابط طرفین آن، بطور مستقیم اثر گذار است. بطوری كه برای صحّت قرارداد و كسب نتیجه مطلوب در هر مورد باید برای رفع آن اقدام نمود.

 

 

کلمات کلیدی:

معامله

شرایط عوضین

ابهام در مورد معامله

تأثیر جهل بر وضعیت عقد

 

 

                                                                          

مقدمه

     اگر چه از دیرباز، افراد جوامع مختلف بشری، تحت تاثیر عوامل گوناگون درونی و بیرونی، از جمله نیازها و ضرورتها و گاهی عواطف انسانی و نوع دوستی، خود را نیازمند تعامل با یکدیگر یافتند ولی به تدریج، با پذیرش اصل مالکیت و رسمیت یافتن آن، مسأله شکل دیگری به خود گرفت، بطوری که تنوع نیازها از یک سو، و بالا رفتن سطح خواسته‌ها و توقعات به تناسب پیشرفتهای علمی و صنعتی در گذر زمان از سوی دیگر، محدودیت‌هایی را برای تعامل انسانها بوجود آورد، به گونه‌ای که در داد و ستدها، به جوانب مختلف و از جمله خصوصیات و ویژگیهای مورد معامله، بیشتر دقت کنند و برخی از نکاتی را که پیش از این، نادیده می‌گرفتند؛ مورد توجه قرار دهند.

 

به تدریج همگام با رشد جمعیت، تنگناهای نظام عرضه و تقاضا به تناسب موقعیّت‌های گوناگون اقتصادی و جغرافیایی و سیاسی و …و سر انجام افزون طلبی فرصت طلبان سودجو، ارزش پایاپای کالاها را دگرگون ساخت، تا آنجا که در برخی از دادوستدها، ارزش واقعی عوضین نادیده گرفته شد و سرانجام از میزان تعهد و پای‌بندی به قراردادها کاسته و زمینه برای ایجاد اختلاف و نزاع در جامعه فراهم گشت.

 

    اینها و واقعیات بسیار دیگری، بزرگان و اندیشمندان هر دوره را بر آن داشت که ضمن حل اختلافات، برای پیشگیری از بروز نزاع‌ها با توجه به عرف و امکانات و مقررات پذیرفته شده در هر عصر، چاره اندیشی کنند و ضمن احترام به اصل آزادی قراردادها، قوانین و ضوابط معینی را جهت حفظ و رعایت ارزش متعادل عوضین در معاملات گوناگون، وضع و تدوین نمایند، تا با استحکام بخشیدن به  قراردادها از یک سو، لزوم پای‌بندی به تعهدات را – به عنوان یک اصل ثابت و مسلم – در میان افراد جامعه از سوی دیگر، نهادینه کنند.طبیعی است که اساسی ترین رکن هر قرارداد را «مورد معامله» تشکیل می‌دهد و معامله و تعهد بدون موضوع، همچون جسم بی جان است. بنابراین، مورد معامله با توجه به نوع قرارداد، باید از شروط و ویژگیهایی برخوردار باشد که برخی از آنها، در جهت احراز صحت و استحکام قرارداد، اجتناب ناپذیر و برخی دیگر، قابل اغماض‌اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

  فهرست مطالب

چكیده مطالب 1

مقدمه 3

  بخش نخست: كلیّات و مفاهیم 6

الف) مورد معامله 6

ب) معامله 6

ج) جلوه های ابهام در مورد معامله 6

1) بررسی مفهوم جهل و ابهام 6

2) انواع جهل نسبت به مورد معامله 7

– مجهول بودن ذات 7

– مجهول بودن اوصاف 7

– مجهول بودن مقدار 8

– جهل به وجود، حصول و بقای مورد معامله 8

– تردید بین دو شیء 8

– جهل و اشتباه متعاملین در قصد 8

 

بخش دوم : بررسی اجمالی شرایط عوضین 9

فصل نخست: در عقد بیع 9

فصل دوم: در عقد اجاره 11

 

بخش سوم: بررسی مبانی لزوم رفع ابهام از مورد معامله 12

فصل نخست: مبنای تحلیلی 12

الف) نظم عمومی 12

ب) سیره ی عقلا 13

فصل دوم: مبنای روایی 14

الف) اعتبار حدیث غرر 15

ب) دلالت حدیث غرر 16

 

بخش چهارم: تاثیرجهل بر وضعیّت عقد و روابط طرفین آن 33

فصل نخست: بیان کیفیت تأثیر جهل بر وضعیت عقد 34

– جمع‌بندی آراء فقها 35

– اشکال تأثیر 36

– ویژگی‌های عقد باطل 37

         فصل دوم: بررسی تأثیر جهل و اشتباه در قصد متعاملین 38

                              مبحث نخست –  بررسی قاعده‌ی «العقود تابعه للقصود 38

 مبحث دوم –  بررسی در مباحث فقهی 43

         فصل سوم: بررسی روابط طرفین :

                                        الف ) ضمان طرفین 47

                                        ب ) لزوم بازگرداندن مال به مالك 61

                                        ج) اجرت و هزینه های آن 65

 

بخش پنجم: چگونگی رفع ابهام از مورد معامله: 65

        – معیار رفع ابهام از ذات 65

        -فصل نخست: معیار رفع ابهام از اوصاف 66

        -فصل دوم: معیار رفع ابهام از مقدار 72

                  مبحث نخست – غرر شخصی یا نوعی 72

                  مبحث دوم – بررسی نقش عرف در معیار اندازه گیری 86

                  مبحث سوم – اعتماد بر گفته ی طرف عقد نسبت به مقدار مورد معامله 87

                 مبحث چهارم – استثنا از مورد معامله و اندار 91

                           مبحث پنجم – رفع ابهام از منفعت و مدت در عقد اجاره 108

                 مبحث ششم – قابل تعیین بودن مورد معامله 110

 

بخش ششم: بررسی استثنائات لزوم رفع ابهام (موارد عدم لزوم رفع ابهام) 116

                  فصل نخست : مجهول بودن توابع 117

                 مبحث نخست – توابع مورد معامله 118

                               الف) توابع عرفی 118

                                         ب) توابع در انشای متعاقدین (فروش مجهول به ضمیمه‌ی معلوم 119

                 مبحث دوم – توابع عقد 129

                                الف) مجهول بودن مهر در عقد نکاح 129

                                ب) مجهول بودن شرط ضمن عقد 130

فصل دوم: عقود احسانی 134

                 مبحث نخست – مبنای استثنا 134

گفتار نخست: مبنای تحلیلی 134

گفتار دوم: مبنای روایی 135

مبحث دوم – قلمرو استثنا 136

گفتار نخست: عقد ضمان و ابرا 136

     الف) عقد ضمان 136

     ب) ابرای مجهول 139

گفتار دوم: عقد صلح و هبه 139

الف) عقد صلح 139

                  – صلح دعاوی 140

                  – صلح در مقام معامله 140

ب) هبه‌ی مجهول 142

فصل سوم: عقود احتمالی 143

مبحث نخست: مبنای استثنا 144

گفتار نخست: عقود مبتنی بر مشارکت 144

گفتار دوم: جعاله و بیمه 144

الف) عقد جعاله 144

ب) قرارداد بیمه 145

  مبحث دوم: قلمرو استثنا 148

گفتار نخست: عقود مشاركتی 149

گفتار دوم: جعاله و بیمه 150

الف) عقد جعاله 150

ب) قرار داد بیمه 153

 

 

 

 

 

آثار شرط ضمان در عقود اذنی

آثار شرط ضمان در عقود اذنی شرط ضمان عقود اذنی اثر شرط ضمان بررسی قاعده کل ما یضمن بصحیحه یضمن بفاسده در عقود اذنی شرط ضمان مبتنی بر قاعده علی الید شرط ضمان مبتنی بر قاعده علی الید در عقود…

پرسشنامه اثرات شبکه های اجتماعی اینترنتی بر مشارکت سیاسی کاربران در انتخابات ایران

پرسشنامه اثرات شبکه های اجتماعی اینترنتی بر مشارکت سیاسی کاربران در انتخابات ایران کلمات کلیدی : پرسشنامه رسانه های اجتماعی پرسشنامه شبکه های اجتماعی پرسشنامه شبکه های اجتماعی مجازی پرسشنامه تاثیر شبکه های اجتماعی پرسشنامه شبکه های اجتماعی اینترنتی پرسشنامه…

مبانی نظری بررسی تاثیر مدیریت دانش بر کارآفرینی

مبانی نظری بررسی تاثیر مدیریت دانش بر کارآفرینی مبانی نظری مدیریت دانش مبانی نظری میزان کارآفرینی بررسی تاثیر مدیریت دانش بر كارآفرینی رابطه مدیریت دانش و کارآفرینی مدیران مبانی نظری رابطه مدیریت دانش و میزان کارآفرینی مدیران پیاده سازی مدیریت…

پرسشنامه نقش کمی و کیفی شبکه های اجتماعی بر مشارکت سیاسی مردم

پرسشنامه نقش کمی و کیفی شبکه های اجتماعی بر مشارکت سیاسی مردم کلمات کلیدی : پرسشنامه رسانه های اجتماعی پرسشنامه شبکه های اجتماعی پرسشنامه شبکه های اجتماعی مجازی پرسشنامه تاثیر شبکه های اجتماعی پرسشنامه شبکه های اجتماعی اینترنتی پرسشنامه مشارکت…

بررسی عوامل مؤثر بر مطالبات معوق بانك تجارت در تهران

بررسی عوامل مؤثر بر مطالبات معوق بانك تجارت در تهران دانلود پایان نامه مطالبات معوق دانلود پایان نامه معوقات بانکی معوقات بانک تجارت تاریخچه بانکداری در ایران مطالبات معوق بانك تجارت بررسی عوامل مؤثر بر مطالبات معوق بانك تجارت پروژه…

پروپوزال پایان نامه سلامت روان سالمندان

پروپوزال پایان نامه سلامت روان سالمندان کلمات کلیدی : پروپوزال سلامت روان پروپوزال سلامت روانی نمونه پروپوزال سلامت روان پروپوزال در مورد سلامت روان پایان نامه سلامت روان سالمندان پروپوزال درباره سلامت روان سالمندان پروپوزال در مورد سلامت روان سالمندان…

پرسشنامه شناسایی رابطه مولفه های فرسودگی شغلی و تعارض کار و خانواده با رضایت شغلی در بین زنان شاغل

پرسشنامه شناسایی رابطه مولفه های فرسودگی شغلی و تعارض کار و خانواده با رضایت شغلی در بین زنان شاغل کلمات کلیدی : پرسشنامه فرسودگی شغلی مزلاچ دانلود پرسشنامه فرسودگی شغلی مزلاچ پرسشنامه تعارض کار و خانواده پرسشنامه تعارض کار-خانواده کارلسون…

خط و پیدایش الفبا

خط و پیدایش الفبا تاریخچه ی خط و پیدایش الفبا نوشتار به مثابه تصویر تایپو گرافی چیست؟ سیستم همکاری در فروش فایل فایلینا همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروش فایل انجام پایان نامه رشته ادبیات fileina فروشگاه ساز…

مقاله نظریه گینزبرگ

مقاله نظریه گینزبرگ نظریه گینزبرگ عوامل موثر در تغییر ناپذیری انتخاب شغل از نظر گینزبرگ دانلود مقاله نظریه گینزبرگ توصیه های مهم گینزبرگ جهت تدارك خدمات مشاوره ای سیستم همکاری در فروش فایل فایلینا همکاری در فروش فایل همکاری در…

جرایم مستوجب حد در قانون مجازات اسلامی قدیم 1375

جرایم مستوجب حد در قانون مجازات اسلامی قدیم 1375 جرایم حدی حدود در فقه جرایم حدی چیست جرایم حدی مستوجب اعدام تعریف جرایم حدی انواع جرایم حدی جرایم مستوجب حد جرایم حدی در قانون مجازات اسلامی جرایم مستوجب حد در…

اعتبار بیع با ثمن شناور در فقه و حقوق موضوعه

اعتبار بیع با ثمن شناور در فقه و حقوق موضوعه ثمن شناور بیع با ثمن شناور اعتبار بیع با ثمن شناور اعتبار بیع با ثمن شناور در فقه اعتبار بیع با ثمن شناور در حقوق صحت بیع با ثمن شناور…

پروپوزال بررسی علل شکل گیری سکونتگاه های غیررسمی در منطقه 19 شهر تهران

پروپوزال بررسی علل شکل گیری سکونتگاه های غیررسمی در منطقه 19 شهر تهران کلمات کلیدی : سکونتگاه های غیررسمی پروپوزال اسکان غیر رسمی پروپوزال سکونتگاه های غیررسمی ویژگی های سکونتگاه های غیررسمی پروپوزال توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی سکونتگاه های غیررسمی…

ارکان و شرایط تعهدات در قراردادهای سنتی و الکترونیک

ارکان و شرایط تعهدات در قراردادهای سنتی و الکترونیک کلمات کلیدی : بیع الکترونیک بیع الکترونیکی چیست پایان نامه بیع الکترونیکی بیع الکترونیکی در نظام حقوقی ایران تحقق تعهدات در بیع سنتی تحقق تعهدات در بیع الکترونیک عوامل تحقق بیع…

پایان نامه رشته کشاورزی با عنوان تاریخچه، نامگذاری، و اهمیت اقتصادی گندم

پایان نامه رشته کشاورزی با عنوان تاریخچه، نامگذاری، و اهمیت اقتصادی گندم گندم بیماری‌های گندم اهمیت اقتصادی گندم سطح زیر كشت گندم دانلود پایان نامه رشته کشاورزی با عنوان تاریخچه، نامگذاری، و اهمیت اقتصادی گندم سیستم همکاری در فروش فایل…

پاورپوینت استاندارد حسابداری عمومی شماره 11(افشای اشخاص وابسته)

پاورپوینت استاندارد حسابداری عمومی شماره 11(افشای اشخاص وابسته) پاورپوینت استاندارد حسابداری شماره‌ 11یازده پاورپوینت استاندارد حسابداری عمومی شماره 11 پاورپوینت افشای اشخاص وابسته تحقیق افشای اشخاص وابسته پاورپوینت درس بررسی موارد خاص حسابداری پاورپوینت استانداردهای حسابداری رفتن به سایت اصلی…

اجزای هوش سازمانی و ماهیت سازمان های هوشمند

اجزای هوش سازمانی و ماهیت سازمان های هوشمند کلمات کلیدی : اجزای هوش سازمانی بهبود هوش سازمانی پایان نامه هوش سازمانی رویکردهای هوش سازمانی ماهیت سازمان های هوشمند ابزار سنجش هوش سازمانی پیش نیازهای بهبود هوش سازمانی مدل های نظری…

پاورپوینت باکتری های گرم منفی و مثبت

پاورپوینت باکتری های گرم منفی و مثبت باکتری های گرم منفی و مثبت مقاله باکتری های گرم منفی و مثبت تحقیق باکتری های گرم منفی و مثبت پژوهش باکتری های گرم منفی و مثبت پروژه باکتری های گرم منفی و…

پاورپوینت استهلاک سرمایه (ویژه ارائه کلاسی درس تئوری حسابداری)

پاورپوینت استهلاک سرمایه (ویژه ارائه کلاسی درس تئوری حسابداری) دانلود پاورپوینت استهلاک سرمایه تعریف استهلاک براساس دیدگاه سیستماتیک ومعقول کاهش توان دارایی در ارائه خدمات بالقوه کاهش در ارائه خدمات، از نظر فیزیکی تعیین قیمت خدمات بهای تمام شده تاریخی…

مبانی نظری ارزیابی عملکرد، رتبه بندی و تحلیل بهره‌وری در سازمان با الگویی ترکیبی DEA و BSC

مبانی نظری ارزیابی عملکرد، رتبه بندی و تحلیل بهره‌وری در سازمان با الگویی ترکیبی DEA و BSC مبانی نظری ارزیابی عملکرد مبانی نظری ارزیابی عملکرد بانکها مبانی نظری ارزیابی عملکرد حسن میرزایی اهرنجانی پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد پیشینه تحقیق ارزیابی عملکرد…

پاورپوینت فصل چهارم کتاب مبانی مدیریت رابینز و دی سنزو ترجمه اعرابی با موضوع مباني طراحي ساختار

پاورپوینت فصل چهارم کتاب مبانی مدیریت رابینز و دی سنزو ترجمه اعرابی با موضوع مباني طراحي ساختار دانلود پاورپوینت فصل چهارم کتاب مبانی مدیریت رابینز و دی سنزو ترجمه اعرابی با موضوع مباني طراحي ساختار دانلود رایگان پاورپوینت مباني طراحي…

پروژه رشته مکانیک و حمل و نقل با عنوان شبیه سازی سیستم های نیوماتیكی

پروژه رشته مکانیک و حمل و نقل با عنوان شبیه سازی سیستم های نیوماتیكی تحلیل رفتار دینامیكی شیر شیر ترمز اتوماتیك لكوموتیو تشریح عملكرد سوپاپ ترمز اتوماتیك شبیه سازی سیستم های نیوماتیكی دانلود پروژه رشته مکانیک خرید پروژه رشته مکانیک…

دانلود پرسشنامه استرس شغلی هلریگل و اسلوکام با روایی و پایایی معتبر

دانلود پرسشنامه استرس شغلی هلریگل و اسلوکام با روایی و پایایی معتبر کلمات کلیدی : پرسشنامه استرس شغلی استاندارد بهترین پرسشنامه استرس شغلی کلید پرسشنامه استرس شغلی پرسشنامه های استرس شغلی انواع پرسشنامه های استرس شغلی دانلود پرسشنامه استرس شغلی…

پرسشنامه بررسی سبک های شناختی مادران در ارتباط با اضطراب کودک

پرسشنامه بررسی سبک های شناختی مادران در ارتباط با اضطراب کودک پرسشنامه اضطراب کودکان پرسشنامه اضطراب کودکان اسپنس دانلود پرسشنامه اضطراب کودکان پرسشنامه اضطراب در کودکان پرسشنامه فرزند پروری پرسشنامه فرزند پروری بزرگسال – نوجوان پرسشنامه سبک های تفکر استرنبرگ…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق رتبه بندی در صنعت بیمه

مبانی نظری و پیشینه تحقیق رتبه بندی در صنعت بیمه مبانی نظری رتبه بندی در صنعت بیمه ادبیات و مبانی نظری رتبه بندی در صنعت بیمه پیشینه تحقیق رتبه بندی در صنعت بیمه دانلود پیشینه تحقیق رتبه بندی در صنعت…

مبانی نظری و پیشینه تحقیق عملکرد 109 صفحه آپدیت شده

مبانی نظری و پیشینه تحقیق عملکرد 109 صفحه آپدیت شده کلمات کلیدی : مبانی نظری عملکرد پیشینه تحقیق عملکرد مبانی نظری عملکرد کارکنان پیشینه تحقیق عملکرد کارکنان فصل دوم پایان نامه عملکرد کارکنان مبانی نظری ارزیابی عملکرد کارکنان پیشینه تحقیق…

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *